زمینه و هدف: از شایع ترین خطاهای پزشکی شناخته شده می توان به خطاهای دارویی اشاره کرد. از آنجایی که معیارهای اندازه گیری کارایی یک تئوری در حیطه پرستاری، کاربرد آن جهت کمک به تشریح، توصیف یا پیش بینی پدیده و همچنین توانایی آن در هدایت و جهت دهی به عملکرد ها به عنوان یک تئوری موقعیتی می باشد، مطالعه حاضر با هدف آزمون مدل نظری خطای انسانی ریزن در خطاهای دارویی پرستاران انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی – همبستگی در سال 1392، 150 پرستار شاغل در بخش های مختلف بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه ای شامل اطلاعات جمعیت شناسی، ابزار پیچیدگی مراقبت پرستاری والسکوئیز (Velasquez Care Complexity)، پویایی کار سالیر (Salyer Work Dynamic)، ارتباط پزشک- پرستار گیتل و همکاران (Gittell et al Nurse-Physician Communication)، تعهد کاری مینیک و همکاران (Minick et al Work Commitment) ،جو یادگیری روبویک و همکاران (Rybowiak et al Learning Climate) و گزارش خطای دارویی ویکفیلد و همکاران (Wakefield et al Medication error Reporting) را برای تعیین عوامل فردی و سازمانی مرتبط با خطای دارویی براساس مدل خطای انسانی ریزن تکمیل کردند. برای تحلیل داده از نرم افزار SPSS نسخه ی 16 و LISREL نسخه 8.8 با روش تحلیل مسیر در سطح معناداری 0.01 استفاده گردید.یافته ها: اکثریت پرستاران (44.7%) در محدوده ی سنی 40-31 سال قرار داشتند و تجربه ی کاری آنها بین 10.10±6.80 سال بود. شاخص های برازش مدل (GFI=0.99, RSMEA=0.00 c2=4.83 RMR=0.65 CFI =1) نشان داد که مسیرهای در نظر گرفته شده جهت ارتباط بین متغیرها مناسب پیش بینی شده است. همبستگی بین متغیر جو یادگیری با تعهد کاری با ضریب استاندارد شده (r=0.40) و جو یادگیری با ارتباط پزشک - پرستار با ضریب استاندارد شده (r=0.20) وجود داشت و بین بقیه متغیرها ارتباط معنی دار ی مشاهده نشد.نتیجه گیری کلی: باتوجه به مدل خطای دارویی پرستاران، تشویق افراد به گزارش خطاها و استفاده از آن به عنوان روشی برای یادگیری خود و همکاران در آینده بسیار کمک کننده است. از سوی دیگر مسوولین با ایجاد جو یادگیری مثبت در سازمان و تعدیل توبیخ و تنبیه برای خطاهای غیرعمدی و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری از وقوع مجدد آن در آینده می توانند بسیار اثربخش باشند.

علی رغم پیشرفت های قابل توجه در سیستم مراقبت خدمات سلامت (Health care system)، خطای پرستاری سالانه مسوول مرگ و آسیب رسانی به هزاران انسان و افزایش هزینه های درمان می باشد. خطا زمانی رخ می دهد که ارایه کننده خدمات سلامت یک روش مراقبتی را ناصحیح انتخاب نماید یا این که آن را صحیح انتخاب نموده ولیکن به طور غیر صحیح انجام دهد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: خطاهای پزشکی ازجمله خطاهای دارویی یکی از چالش برانگیزترین عوامل مرتبط با ایمنی بیمار در تمام کشورها است. در مدل خطای دارویی پرستاران براساس مدل خطای انسانی ریزن، ارتباط حرفه ای یکی از متغیرهای تاثیرگذار در وقوع خطاهای دارویی توسط پرستاران است.هدف: بررسی روایی و پایایی ابزار ارتباط پزشک - پرستار در خطای دارویی پرستاران براساس الگوی خطای انسانی ریزن بوده است.مواد و روش ها: این مطالعه از نوع روش شناسی است که برای تعیین روایی و پایایی ابزار ارتباط پزشک - پرستار (Gittell 2003) با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شده است. بعد از ترجمه ابزار مذکور براساس الگوی وایلد و همکاران (2005)، روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی و روایی صوری با نظر متخصصان پرستاری و پرستاران انجام شد. جامعه آماری، جهت پرستاران شاغل در بخش های مختلف مراکز آموزشی- درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بودند که براساس معیارهای ورود به پژوهش، 150 نفر از آن ها به روش در دسترس انتخاب شدند، جهت بررسی همسانی درونی و ثبات ابزار از ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی آزمون -پس آزمون و جهت روایی سازه از تحلیل عاملی استفاده گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 18 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: میانگین سن پرستاران 34.8±7.87 و اکثریت آن ها زن با میانگین سابقه کاری 10.10±6.80 بودند. بعد تایید روایی صوری، تحلیل عاملی جهت روایی سازه و بررسی عامل ها نشان دهنده تک عاملی بودن (سرعت، دقت و مناسب بودن ارتباط) ابزار مذکور بود. ضریب آلفای محاسبه شده در این پژوهش (a=0.80) جهت همسانی نشان داد که این ابزار از پایایی بالایی برخوردار است و ضریب همبستگی آزمون -پس آزمون (ICC=0.74) نشان دهنده ثبات ابزار بود.نتیجه گیری: مدیران پرستاری می توانند از ابزار فوق برای بررسی ارتباط بین حرفه ای پزشک و پرستار و در نهایت بهبود آن در سیستم های سلامتی استفاده نمایند. بدین ترتیب قادر خواهند بود که خطاهای داروی حاصل از ارتباط بین حرفه ای را کاهش دهند.

مقدمه: بررسی اثر نواسانات نرخ ارز بر تراز پرداخت ها از اهمیت ویژه ای در ادبیات اقتصادی برخوردار است. یکی از زیربخش های تراز پرداخت ها، تراز پرداخت دارویی می باشد. این مطالعه به دنبال شناسایی اثرات تغییر نرخ ارز بر تراز پرداخت صنعت دارویی ایران می باشد.روش پژوهش: برای بررسی موضوع حاضر از روش تصحیح خطای برداری استفاده شده و به این منظور از داده های آماری طی سال های 1391-1371 استفاده شده است.یافته ها: نتایج تحقیق نشان می دهد که وجود منحنی جی در تراز پرداخت این صنعت مورد تایید است. به طوری که با افزایش نرخ ارز، تراز پرداخت صنعت دارویی در دوره های ابتدایی رو به وخامت گذاشته و بعد از گذشت چند دوره، افزایش نرخ ارز، باعث افزایش درآمدهای صادرات کشور از این صنعت شده و تراز پرداخت بهبود می یابد. با توجه به نتایج تجزیه واریانس می توان اذعان نمود که تغییرات صادرات و واردات صنعت دارویی به صورت عمده ناشی از تغییرات نرخ ارز بوده و به ترتیب 0.19 و 0.016 تغییرات توابع مذکور ناشی از تغییرات نرخ ارز بوده است. هم چنین تغییرات تراز پرداخت این صنعت ناشی از تغییرات درآمد خارج کشور می باشد و میزان اثر پذیری از تغییرات درآمد خارج 0.25 می باشد.نتیجه گیری: افزایش نرخ ارز باعث بهتر شدن تراز تجاری صنعت دارویی کشور در دوره های پایانی شوک های ارزی شده است. هم چنین تغییرات تولید ناخالص خارج از کشور بیشترین تاثیر را بر نوسان تراز تجاری دارویی ایران داشته است.

مقدمه: اجرای دستورات دارویی، بخش مهمی از فرآیند درمان و مراقبت بیمار و همچنین خطرناکترین وظیفه پرستار است که خطا در انجام آن با بروز پیامدهای نامطلوب، تهدیدی برای امنیت بیمار، محسوب میشود. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه انواع، علل و راهبردهای کاهش خطای دارویی از دیدگاه مربیان و دانشجویان پرستاری انجام شده است. مواد و روشها: پژوهش حاضر مطالعهای توصیفی تحلیلی است که در سال 1395 بر روی مربیان (20 نفر) و دانشجویان پرستاری (80 نفر) در دانشکده پرستاری و مامایی اهواز انجام شده است. ابزار مطالعه، پرسشنامهای پژوهشگر ساخته بود که روایی آن بر طبق نظرات ده نفر از اعضای هیئت علمی صاحب نظر بررسی شد و برای تعیین پایایی پرسشنامه نیز از روش آزمون-آزمون مجدد استفاده گردید. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS نسخه 16 و آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد. سطح معنیداری برای کلیه آزمونها کوچکتر از 0/05 در نظر گرفته شد. یافتهها: نتایج نشان داد که 75 درصد از مربیان پرستاری حداقل یک بار شاهد بروز خطای دارویی در دانشجویان پرستاری و 75/48 درصد از دانشجویان پرستاری بیش از یک بار مرتکب خطای دارویی شدند. بیشترین نوع خطای دارویی از دیدگاه مربیان، دادن داروی اشتباه (3/17 درصد) و از نظر دانشجویان سرعت بالای انفوزیون (49/16 درصد) بیان شده است. بیشترین علل خطاهای دارویی از دیدگاه مربیان کمبود اطلاعات دارویی (22/0± 95/4) و از نظر دانشجویان بیدقتی و حواس پرتی (77/0± 3/4) بود. بیشترین دارویی که در مورد آن اشتباه رخ داده به ترتیب سفازولین، جنتامایسین و رانی تیدین بوده است. بهترین راهبردهای کاهش اشتباهات دارویی از دیدگاه مربیان شامل اختصاص دادن زمان بیشتر در کارآموزی به تکرار اطلاعات دارویی و محاسبات آنها (89/20 درصد) و از دیدگاه دانشجویان ارائه درس داروشناسی بر اساس مراقبت پرستاری (90/17) ذکر شد. بحث و نتیجهگیری: با توجه به اینکه اشتباهات دارویی از دیدگاه مربیان و دانشجویان پرستاری بسیار محرز میباشد، بنابراین تدوین برنامههای آموزش مداوم برای افزایش اطلاعات دارویی و کاهش بروز خطاها ضروری است.

مقدمه: خطاهای پزشکی ازچالش های مهم تهدید کننده ایمنی بیمار درتمامی کشورهاست. از شایع ترین خطاهای پزشکی شناخته شده می توان به خطاهای دارویی اشاره کرد.هدف: این مطالعه با هدف توسعه مدل نظری خطای انسانی با رویکرد تلفیقی با توجه به بستر فرهنگی و سیستم های مراقبتی در ایران انجام شده است.مواد و روش ها: این مطالعه به صورت تلفیقی (کمی – کیفی) در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در تهران (1392) انجام شده است. در بخش کمی، عوامل مرتبط با خطاهای دارویی در قالب مدلی که براساس مدل خطای انسانی ریزن (Reason)طراحی شده بود، آزمون گردید. نمونه ها، تعداد 150 پرستار شاغل بودند. ابزارهای پژوهش در این مطالعه پرسشنامه ای شامل اطلاعات جمعیت شناسی، ابزار های سنجش متغیر های مدل ریزن از جمله؛ پیچیدگی مراقبت پرستاری والسکوئیز (Velasquez) در سال 2005، پویایی کار سالیر (Salyer) در سال 1996، ارتباط پزشک- پرستار گیتل و همکاران (Gittell et al) در سال 2000، تعهد کاری مینیک و همکاران (Minick et al) در سال2003، جو یادگیری روبویک و همکاران (Rybowiak et al) در سال 1999 و گزارش خطای دارویی ویکفیلد و همکاران (Wakefield et al) در سال 2005 را برای تعیین عوامل فردی و سازمانی مرتبط با خطای دارویی براساس مدل خطای انسانی ریزن (Reason)تکمیل کردند. در بخش کیفی مطالعه، همزمان با استفاده از تحلیل محتوای هدایت شده، عوامل موثر بر بروز خطاهای دارویی از دیدگاه 20 پرستار، تبیین گردید. برای تحلیل داده از نرم افزارSPSS نسخه 16 وLISREL نسخه 8.8 با روش تحلیل مسیر در سطح معناداری 0.01 استفاده گردید و سپس از تلفیق نتایج دو بخش جهت توسعه مدل استفاده شد.یافته ها: اکثریت پرستاران (44.7%) در محدوده سنی 40-31 سال قرار داشتند و تجربه کاری آنها بین 10.10±6.80 سال بود. شاخص های برازش مدل نشان دادند که مسیرهای در نظر گرفته شده جهت ارتباط بین متغیرها مناسب پیش بینی شده است. همبستگی بین متغیر جو یادگیری با تعهد کاری با ضریب استاندارد شده (r=0.40) و جو یادگیری با ارتباط پزشک - پرستار با ضریب استاندارد شده (r=0.20) وجود داشت و بین بقیه متغیرها (عوامل محیط کار: پیچیدگی مراقبت و پویایی کار و عوامل فردی: سن و سابقه کار) ارتباط معنی دار ی مشاهده نشد. دربخش کیفی، مشارکت کنندگان در این مطالعه عوامل تاثیر گذار بر خطاهای دارویی را در 3 درون مایه اصلی عوامل فردی شامل «ویژگی های فردی - روانی پرستاران»، «خطای ناشی از دستورات پزشکی» و «عوامل سازمانی» شامل «شرایط کاری دربخش»، «اطلاعات دارویی پرستار»، «خطای ناشی از ماهیت حرفه پرستاری» و «عوارض خطاهای دارویی» و ویژگی های بیماران و فرهنگ سازمانی شامل «فرایند یادگیری» و «فرایند مدیریت خطر» را بیان کردند. مدل تلفیقی نشان دهنده ترکیب این متغیر ها در مدل ازمون شده است.نتیجه گیری: مدیران پرستاری با دانستن عوامل سازمانی و فرهنگ سازمانی در بروز این خطاهای مهم و قابل پیشگیری، اقدامات لازم در جهت از بین بردن این عوامل و کاهش بروز خطاهای دارویی را در اولویت برنامه های خود قرار دهند.

زمینه وهدف: دارو رایج ترین کالای درمانی مصرفی در واحدهای ارائه کننده خدمات سلامت و اجرای صحیح دستورات دارویی، بخش مهمی از فرآیند درمان و مراقبت است. بروز اشتباهات دارویی می تواند باعث بروز مشکلات جدی در سلامت بیماران وحتی در برخی موارد منجربه مرگ آنها شود. هدف از مطالعه بررسی رابطه استقرار استاندارهای ایمنی بیمار بانوع خطای دارویی گزارش شده در یک بیمارستان دولتی شهر تهران بمنظور کاهش بروز خطاهای دارویی و بهبود کیفیت درمان می باشد.روش کار: این مطالعه به بررسی استقرار استانداردهای ایمنی دارو در 30 بخش یک بیمارستان دولتی در شهرتهران پرداخته و ارتباط آن با نوع خطای دارویی گزارش شده توسط کادردرمانی را طی سال های 1391 تا 1395 بررسی نموده است. بدین منظور از دو چک لیست مجزا با عناوین «بررسی استقرار ایمنی دارو» و «کیفیت خطای دارویی گزارش شده» استفاده گردید. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزارآماری spss و آزمون های آمار استنباطی شامل مربع کای (کای دو) و ضریب همسبتگی کرامروفی تجزیه و تحلیل گردید. نتایج: نتایج مطالعه نشان داد، استانداردهای ایمنی دارو، بجز مولفه بیمار صحیح در پنج مولفه ازشش مولفه موجود این بیمارستان مستقر گردیده و استقرار ایمنی بیمار با نوع خطای دارویی گزارش شده در بخش های بیمارستان رابطه معنی داری دارد. نتیجه گیری: از آنجایی که فرایند دارودرمانی یکی از اقدامات رایج پرستاری در بخش های مراقبت ویژه قلبی محسوب می شود، افزایش شناخت و آگاهی درخصوص علل خطاهای دارویی در بخش ها، بمنظور پیشگیری و کاهش بروز این گونه خطاها، از سوی پرستاران لازم و ضروری قلمداد می گردد. براین اساس، پیشنهاداتی نیز بمنظور کاهش میزان خطاهای دارویی در بیمارستان موردمطالعه ارائه گردیده است.

خطاهای پزشکی و از جمله خطاهای دارویی از شایع ترین خطاهای تهدید کننده سلامت و یک مشکل جهانی است که باعث افزایش مرگ و میر و هزینه های بیمارستانی می شود. نظر به اهمیت اجرای دستورات دارویی در عملکرد پرستاران و توجه به آمار فزاینده خطاهای پرستاری، مطالعه ای تحت عنوان «تعیین میزان و نوع خطاهای دارویی در دانشجویان پرستاری در سال 88-1387» انجام گرفت.این پژوهش در چهار بخش - اورژانس، داخلی، جراحی و قلب - در چهار مرکز آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی تهران واحد علوم پزشکی به صورت توصیفی - مقطعی یک گروهی از اسفند 1387 تا خرداد 1388 انجام شد. در این مطالعه 78 دانشجوی پرستاری ترم های شش، هفت و هشت به روش سرشماری انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه خودساخته دو قسمتی استفاده شد. پس از تهیه پرسشنامه و تعیین اعتبار و پایایی آن، بین واحدهای مورد پژوهش توزیع و سپس اطلاعات با نرم افزار SPSS ویرایش 16 و آمار توصیفی تجزیه و تحلیل شد.در 9/17 درصد از دانشجویان اشتباهات دارویی رخ داد که اکثر آن ها دوبار (30/42 درصد) مرتکب اشتباه دارویی شدند. در مجموع 37 مورد اشتباه دارویی رخ داد که میانگین خطاهای دارویی دانشجویان پرستاری در طی یک واحد درسی 46/0 درصد بود؛ 6/46 درصد از واحدهای مورد پژوهش، اشتباه دارویی در شرف وقوع را به مربی یا پرستار بخش گزارش کردند. شایع ترین نوع اشتباهات دارویی گزارش شده شامل مقدار دارو، داروی اشتباه و سرعت انفوزیون بود. بیش ترین اشتباهات دارویی در بخش اورژانس رخ داده و شایع ترین دارویی که در مورد آن اشتباه صورت گرفته به ترتیب آسپیرین، هپارین و سفازولین بوده است. اکثر اشتباهات دارویی در تزریقات دارویی وریدی (35/51 درصد) رخ داده است. شایع ترین علل اشتباهات دارویی، اشتباه وارد کردن دارو در کاردکس دارویی و عدم توجه به دوز دارو در کاردکس یا پرونده گزارش شد.با توجه به این که 9/17 درصد از دانشجویان مرتکب 37 مورد اشتباه دارویی در طی یک واحد کارآموزی شده  و از طرفی بعضی از خطاهای دارویی دانشجویان به مربی یا پرستار بخش گزارش نمی شود، باید شرایطی در محیط های کارآموزی و کارورزی فراهم شود تا دانشجویان با توجه به اصل سوددهی به بیمار به معنای یک وظیفه اخلاقی برای به حداکثر رساندن منافع در مراقبت از بیمار، این خطاها را گزارش کنند و موانع موجود در برابر گزارش خطا کاهش یابد.